IPARD strukture su nam neophodno potrebne, kao i harmonizacija na svim nivoima

Poljoprivrednici u Bosni i Hercegovini suočeni su sa nizom problema ulaskom Hrvatske u EU. Ostvaren je mali napredak na polju usklađivanja standarda sa standardima EU u sektoru poljoprivrede i ruralnog razvoja. O tome kakve je posljedice izazvao ulazak Hrvatske u EU, koji su koraci potrebni za poboljšanje stanja u sektoru poljoprivrede i ruralnog razojva, šta za bh. poljoprivrednike znači formiranje IPARD struktura i državnog ministarstva poljoprivrede, razgovarali smo sa samostalnom stručnom saradnicom za lokalni razvoj i investicije LAG opština Han Pijesak, Sokolac i Rogatica, Slavicom Ašonja.

Nakon ulaska Hrvatske u EU, da li možemo govoriti o posljedicama za poljoprivrednike u Federaciji BiH i Republici Srpskoj?

Ašonja: Što se tiče ulaska Hrvatske u EU i posljedica po poljoprivrednike u RS – za poljoprivrednike sa područja Romanijske regije nema puno uticaja iz prostog razloga što je poljoprivreda slabo komercijalizovana. Ovo je brdsko-planinsko područje, jedno od najruralnijih u BiH, sa naseljenošću od 20 st/km2 (područje LAG-a- opštine Han Pijesak, Sokolac i Rogatica). Ono što najviše pogađa poljoprivrednike sa ovog područja je što u sistemu podsticaja za poljoprivredu nije izvršena diferencijacija s obzirom na uslove privređivanja. Mi (opštine, udruženja poljoprivrednika) se svake godine obraćamo Ministarstvu poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede RS da se prilikom izrade pravilnika o podsticajima uvedu stimulativne mjere za poljoprivredu u područjima preko 800 m.n.v.

enpard2_350S druge strane i same lokalne samouprave malo rade po pitanju podsticaja poljoprivredi iz opštinskih budžeta. Razlozi su mnogobrojni: ne postoji tradicija, nemamo dovoljno znanja, slab poljoprivredni lobi itd. Kao ekonomista, smatram i uvijek koristim priliku da to kažem, da bi dobro kreiran sistem podsticaja iz opštinskih budžeta dao pozitivne rezultate u veoma kratkom roku. Lokalne samouprave nemaju snage niti volje da naprave radikalne poteze pa da npr. dio sredstava koji se sada u vidu grantova plasira raznim preglomaznim opštinskim ustanovama, preusmjeri u podsticaje. Međutim, s obzirom da je u tim ustanovama vršeno “političko” zapošljavanje, jasno nam je što se ništa ne radi da se to promijeni. Ali, nažalost, sistem je isti u cijeloj državi. Ono što je najveći paradoks u BiH, je taj što mi tako željno iščekujemo novac iz EU, a sami imamo dovoljno sredstava koja se neefikasno troše. Skoro svaka opština u RS ima prihod od rente na iskorištavanje nekog prirodnog resursa (šuma, voda, ruda) – u FBiH mislim, nisam sigurna, da je malo drugačiji zakon po pitanju ubiranja prihoda od rente (mislim da je to na nivou kantona, u svakom slučaju prihod postoji i dalje je pitanje distribucije između različitih nivoa vlasti). O ovome se dalje može napisati ekonomska studija, željela sam da istaknem poentu našeg odnosa prema kreiranju razvoja. Imamo s čim, ali nemamo s kim!

Prema Vašem mišljenju, koji su koraci potrebni da poljoprivrednici urade kako bi promjenili situaciju u ovom sektoru u BiH?

Ašonja: Poljoprivrednici se sada mogu udružiti i biti jedinstveni u zahtjevima prema vlasti. Nalaze se u veoma neravnopravnom položaju. Država nema sistemski pristup razvoju poljoprivrede. Kao što znate, RS je donijela sve moguće strategije iz oblasti ruralnog razvoja i poljoprivrede, ali privredanije imala mehanizme za efikasnu implamentaciju tako da je to sve mrtvo slovo na papiru.

Prema Vašem mišljenju, gdje leži ključ riješenja?

 Ašonja: Ključ rješenja? Nažalost, sve je politika. Poljoprivrednici dijele istu muku, bilo da dolaze iz RS ili FBiH, ali isto tako i političari isto razmišljaju – potpuno su odvojeni od naroda. I pitanje nadležnosti oko resora poljoprivrede se isto interpretira na političkom nivou. Političari iz RS ne daju dalji prenos nadležnosti ne uvažavajući objektivne razloge za dobrobit poljoprivrednika, ali isto tako političari iz FBiH to doživljavaju kao potencijalnu političku pobjedu (takođe ne osvrćući se pretjerano na dobrobit poljoprivrednika) i ne mogu da nađu zajedničko rješenje, što im je uostalom i posao.

Smatrate li da je hitno potrebno formirati IPARD strukture? Šta bi formiranje IPARD struktura značilo za bh. poljoprivrednike?

Ašonja: IPARD strukture su nam neophodno potrebne, kao uostalom harmonizacija na svim nivoima u cilju pristupnog puta ka EU. Ja sam više umorna od hodanja po raznim seminarima i sastancima na kojima se priča o IPARD-u… i samo se priča, a ništa se ne radi.

Da li smatrate da je neophodno formirati državno ministarstvo poljoprivrede i zašto? Da li biste Vi podržali tu inicijativu?

Ašonja: Što se tiče državnog ministarstva… mislim da nam je potrebno rješenje problema, kako god se ono zvalo, a kao što znamo ne mora se zvati niti biti državno ministarstvo. To je ono što sam i maloprije rekla-  nije “crno” bez ministarstva niti je “bijelo” sa ministarstvom, postoji mnogo nijansi sive u kome ćemo svi biti zadovoljni i treba da odaberemo onu nijansu koja nam svima najbolje stoji.

(GzE/Foto: Ilustracija)

 
Komentari

Još nema komentara.

 

Inicijativa Građani za Evropu je finansirana od strane SIDA-e i podržana od Ureda Specijalnog predstavnika EU u BiH, do novembra 2013. godine. Sve aktivnosti koje provodi Mreža i njene članice nakon ovog perioda ne reflektuju oficijelno stanovište EU. Odgovornost za informacije i stavove iznesene pripada članicama Mreže.