Apeliramo na nadležne institucije u BiH da hitno djeluju ka implementaciji Uredbe EU o drvetu

Bosna i Hercegovina je, prema podacima UN FAO (FRA 2010), najšumovitija država zapadnog Balkana i sa 2,2 miliona ha šuma ima šumovitost od 43%, što čini 0,58 ha šume po stanovniku. Godišnji obim sječe šuma iznosi 4,5 miliona m3, sa potencijalom od preko 7 miliona m3. U spoljnotrgovinskoj razmjeni Bosne i Hercegovine, šumarstvo i prerada drveta su na prvom mjestu (drvo, drvni sortimenti i proizvodi od drveta), te se shodno tome može konstatovati izuzetan značaj sektora šumarstva i prerade drveta za privredu Bosne i Hercegovine. Upravo iz tog razloga, nameće se logično pitanje o realizaciji započetih aktivnosti na Drugoj državnoj inventuri šuma na velikim površinama u Bosni i Hercegovini (DIŠBH).

drvo 1S obzirom na činjenicu da su terenske aktivnosti na prikupljanju podataka završene prije dvije godine i uzimajući u obzir da je drvo prioritetni izvozni artikal, apsolutno je neophodno što prije završiti aktivnosti oko DIŠBH i rezultate inventure objaviti, kako bi bili javno dostupni. Ovo je prije svega važno u strateškom planiranju na nivou države, ali i na nivou entiteta, kantona itd. Podaci su značajni, ne samo za šumarski, već i za ostale šumarstvu bliske sektore (okoliš, zaštita prirode, energetika, ruralni razvoj itd).

Pored neohodne inventure šuma, nužno je što prije pristupiti i implementaciji Uredbe Europske unije o drvetu – EU Timber Regulation-EUTR (Uredba (EU) br. 995/2010, Europskog parlamenta i Savjeta, od 20.10.2010). Naime, od 3. marta 2013. godine, stupila je na snagu i primjenjuje se pomenuta Uredba koja treba da spriječi trgovinu bespravno posječenim drvetom u EU. U osnovi, regulativom je određeno da svi drvni sortimenti koji se plasiraju na tržište EU moraju imati dokaze o porijeklu sirovine.

Šta to konkretno znači za Bosnu i Hercegovinu?

Da bi izvoznici iz BiH mogli i dalje plasirati svoje proizvode od drveta na tržište EU, moraju pružiti jasne dokaze o legalnosti sirovine koju koriste u svojoj proizvodnji kada proizvode prvi put plasiraju na tržište EU. Ovi dokazi trebaju da u obliku obrasca, koji izvoznici moraju posjedovati, jasno i nedvosmisleno daju dokaze o izvoznom artiklu od drveta, odnosno o sirovini koja je korištena za proizvodnju navedenog proizvoda.

drvo i namještajObrasci jasno definišu da li je izvoznik preduzetnik koji sam proizvodi predmetni proizvod od drveta, ili je trgovac koji samo plasira/prodaje navedeni proizvod na tržište EU. U svakom slučaju obrazac pruža relevantne dokaze o vrsti proizvoda, kao i sirovine od koje je napravljen (vrsta drveća), potom dokaze od koga je kupljena sirovina (koje šumsko gazdinstvo), gdje je sirovina (stablo) posječena (region ili slično), količina koja je kupljena i sl. Uz obrazac se prilaže između ostalog i potvrda o usklađenosti sa nacionalnim zakonodavstvom te ostale potvrde koje dokazuju navedene tvrdnje, a nisu obavezujućeg karaktera (npr.: certifikacija šuma i sl). Kao relevantan dokument može se priložiti i CITES potvrde za proizvod.

U ovom trenutku, još se ne zna koji državni organ ili organizaciona cjelina je/su zaduženi za sprovođenje predmetne Uredbe, ali je sasvim izvjesno da je potebna direktna koordinacija između nekoliko resornih ministarstava (šumarstvo, drvna industrija, carina, okoliš i zaštita prirode).

Građani za Europu smatraju da je neophodno podsjetiti odgovorne o potrebi hitnog djelovanja ka implementaciji navedene Uredbe i u tom cilju su u toku augusta 2013. prosljeđeni zahtjevi sljedećim relevantnim institucijama:

- Ministarstvo vanjske trgovine i ekonomskih odnosa BiH;

- Ministarstvo poljoprivrede, vodoprivrede i šumarstva FBIH;

- Ministarstvo energije, rudarstva i industrije FBIH;

- Uprava za indirektno oporezivanje Bosne i Hercegovine (Sektor za carine);

- Ministarstvo poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede Republike Srpske;

- Ministarstvo industrije, energetike i rudarstva Republike Srpske;

- Republička uprava carina Republike Srpske;

- Gospodarska komora Federacije Bosne i Hercegovine;

- Privredna komora Republike Srpsk

drvooProblem bespravne sječe drveta i potreba hitnog djelovanja na značajnom redukovanju ovih aktivnosti, stalna su tema gotovo svih strateških i razvojnih procesa u BiH koji se tiču prirodnih resursa i zaštite prirode. Značaj EU Uredbe o drvetu i njeno sprovođenje ima za cilj prije svega, zaštitu šume od protivpravnog i ekološki neodrživog korištenja, kao i obezbjeđenje ravnomjernog ekonomskog razvoja te pune socijalne inkluzije svih marginalizovanih grupa koje žive od šume i sa šumom.

Obezbjeđenje pune legalnosti i ispunjavanje društvenih obaveza kompanija, preduzetnika i pojedinaca koji egzistiraju u šumarstvu i drvnoj industriji, može obezbijediti ravnomjeran razvoj svih regiona koji se baziraju na šumarstvu i drvnoj industriji, naročito onih najšumovitijih koji su po pravilu u nerazvijenim ruralnim područjima.

Neophodno je da brojne kompanije koje se bave izvozom drveta i proizvoda od drveta shvate potrebu ‘vraćanja’ duga šumi i prirodi, ali i društvu u cjelini, kroz legalno poslovanje i tako pokažu svoju svijest i društveno odgovorno poslovanje i ponašanje.

Takvim kompanijama, ispunjavanje zahtjeva EU Uredbe o drvetu neće predstavljati problem i podržaće njenu implementaciju u Bosni i Hercegovini, tim prije što će im Uredba pomoći da smanje nelojalnu konkurenciju ‘kompanija’ koje se bave nezakonitom sječom i na taj način im ugrožavaju opstanak, ali i da se obezbijedi održivo gazdovanje šumama Bosne i Hercegovine kao strateški važnom obnovljivom resursu.

 (GzEU/Foto: Ilustracija)

 
Komentari

Još nema komentara.

 

Inicijativa Građani za Evropu je finansirana od strane SIDA-e i podržana od Ureda Specijalnog predstavnika EU u BiH, do novembra 2013. godine. Sve aktivnosti koje provodi Mreža i njene članice nakon ovog perioda ne reflektuju oficijelno stanovište EU. Odgovornost za informacije i stavove iznesene pripada članicama Mreže.